Miasta i Powiaty Przyjazne Wiekowi

Szanowni Pastwo,

Zapraszamy do zapoznania si z jedn z dobrych praktyk, która zostaa udostpniona w ramach realizacji projektu Tourage. Jak nam si wydaje jest to bardzo dobra propozycja nie tylko dla naszych samorzdów, lecz równie organizacji pozarzdowych dziaajcych na rzecz rozwoju lokalnego, rozwoju spoeczestwa czy te organizacji socjalnych. Praktyka, któr chcemy przedstawi i upowszechni to Program Miast i Powiatów przyjaznych wiekowi (ang. Age Friendly Cities and Counties Programme, dalej: AFP) Czy jest, kto go realizuje, jakie s zasady funkcjonowania przedstawiamy poniej. W przypadku pyta prosimy o kontakt z naszym Stowarzyszeniem.

WHO (wiatowa Organizacja Zdrowia) od 2006 roku buduje Globaln sie miast przyjaznych wiekowi wanie jako projekt Globalnej sieci miast i regionów przyjaznych wiekowi. W swej istocie  AFP  jest to midzynarodowe wsparcie miast w przygotowaniu ich do dwóch globalnych trendów: szybkiego starzenia si populacji oraz urbanizacji. czya 33 miasta z 22 krajów. W 2013 roku zostaa podpisana tzw. Deklaracja Dubliska miast i powiatów, które przystpiy lub chc przystpi  do tego programu – w 2013 roku byo ju ponad 50 sygnatariuszy. WHO definiuje spoeczestwo przyjazne wiekowi jako takie, gdzie  „usugodawcy, wadze, liderzy spoeczni i duchowi, przedsibiorcy oraz obywatele uznaj rónorodno wród osób starszych, wspieraj ich integracj i udzia we wszystkich dziedzinach ycia Wspólnoty, szanuj ich decyzje i wybory dotyczce stylu ycia, a take przewiduj i elastycznie reaguj na specyficzne potrzeby i preferencje zwizane ze starzeniem si ludzi”.

Projekt AFP rozpocz si od szerokich konsultacji z osobami starszymi w zakresie ich potrzeb i preferencji. Konsultacje te pokazay, e proste i niedrogie zmiany mog dopomóc i sprawi, by osoby starsze czuy si pewnie i komfortowo w swoim rodowisku.

W pierwszym projekcie (2006 r.) okrelono kluczowe elementy rodowiska miejskiego, które wspieraj aktywne i zdrowe starzenie si. Zbudowano przewodnik okrelajcy 8 sektorów wpywajcych na jako ycia i zdrowia starszych ludzi:

  1. Przestrze zewntrzna i budynki
  2. Transport
  3. Mieszkalnictwo
  4. Aktywno spoeczna
  5. Poszanowanie i wczenie spoeczne
  6. Aktywno obywatelska i zatrudnienie
  7. Komunikacja i informacja
  8. Wsparcie spoeczne i ochrona zdrowia

Czym jest Age-friendly city?

Jest to otwarte i dostpne rodowisko lokalne (zarówno miejskie, jak i szersze – powiatowe)  promujce aktywne starzenie si.

Sie WHO  - Co daje partnerstwo w sieci?

  • Przyczenie si do globalnej sieci ekspertów w obszarze starzenia si i spoeczestwa obywatelskiego
  • Dostp do kluczowych informacji o programie: ostatnie nowoci, najlepsze praktyki, wydarzenia, rezultaty, wyzwania i nowe inicjatywy poprzez Praktyki Spoecznoci Miast Przyjaznych Wiekowi (www.who.int/ezcollab/afc_network)
  • Korzyci z technicznego wsparcia i szkole poza procesem wdroenia AFC
  • Moliwoci partnerstwa z innymi miastami

Proces tworzenia AFP – wg WHO:

  1. Planowanie (1-2 rok), skada si z czterech kroków:
  1. Zbudowanie mechanizmów wczania seniorów poprzez cykl AFC
  2. Podstawowa ocena stopnia przyjaznoci wiekowi w miecie
  3. Wypracowanie 3-letniego , szerokiego planu danego miasta w zakresie podstawowych dziaa w oparciu o dokonan ocen
  4. Identyfikacja wskaników monitorowania postpu
  1.  Wdroenie Planu (3-5 rok)

Po zamkniciu pierwszej fazy, nie póniej ni dwa lata po przystpieniu do sieci, dane miasto przesya swój plan dziaa do WHO w celu dokonania jego przegldu i zatwierdzenia. Po przyjciu planu przez WHO miasto ma trzy lata na jego wdroenie.

  1. Ocena Postpów

Pod koniec pierwszego okresu wdraania miasto jest proszone o dostarczenie raportu postpu do WHO, zawierajcego odniesienie do stanu osignicia wczeniej okrelonych wskaników

  1. Cige doskonalenie

W sytuacji gdy jest widoczny postp w realizacji przyjtego planu dziaa miasta mog przystpi do realizacji kolejnej fazy: cigego doskonalenia. Miasto jest zapraszane do opracowania kolejnego planu dziaa (na okres do 5 lat) wraz z odpowiednimi wskanikami. Postp w realizacji tego planu bdzie mierzony w kocu drugiego okresu wdroeniowego. Miasto bdzie mogo kontynuowa swoje czonkostwo w sieci poprzez wchodzenie w kolejne etapy realizacji dziaa.

 

Najwaniejsze Cechy miasta przyjaznego wiekowi:

  1. Przestrze zewntrzna i budynki
  • Przestrze publiczna jest czysta i przyjemna
  • Ilo zielonych terenów i miejsc zewntrznego wypoczynku jest wystarczajca (odpowiednia), s dobrze utrzymane oraz bezpieczne
  • Trotuary s dobrze utrzymane, wolne od przeszkód i przeznaczone tylko dla ruchu pieszych
  • Trotuary nie s liskie (s antypolizgowe), s wystarczajco szerokie dla ruchu wózków inwalidzkich i posiadaj obnienia krawników do poziomu ulicy
  • Przejcia dla pieszych s w wystarczajcej iloci i s bezpieczne dla ludzi z rónym poziomem i typem niepenosprawnoci, z antypolizgowymi pasami, wizualnym i dwikowymi sygnaami oraz wystarczajcym czasem przejcia
  • Kierowcy przepuszczaj pieszych na skrzyowaniach i przejciach dla pieszych
  • cieki rowerowe s oddzielone od chodników i innych dróg / cieek dla pieszych
  • Zewntrzne bezpieczestwo jest zapewniane przez dobre owietlenie ulic, policyjne patrole oraz dziki edukacji spoecznej
  • Punkty usugowe s rozmieszczone blisko obok siebie i s dostpne
  • Zostay zapewnione szczególne rozwizania dotyczce obsugi klienta, takie jak odrbne kolejki lub miejsca obsugi osób starszych
  • Budynki zostay dobrze oznakowane za zewntrz i wewntrz, z odpowiednimi miejscami do siedzenia oraz toaletami, dostpnymi windami, podjazdami, porczami i schodami oraz antypolizgowymi podogami
  • Toalety publiczne zewntrzne i wewntrz budynków s w odpowiedniej iloci, czyste, dobrze utrzymane i dostpne

 

  1. Transport
  • Koszty transportu publicznego s okrelone, dobrze uwidocznione i dostpne
  • Transport publiczny jest niezawodny, czsty, równie w nocy oraz dni wolne
  • Transport publiczny zapewnia dostp do caego terytorium miasta oraz wszystkich usug, s dobre poczenia oraz dobrze oznakowane drogi i pojazdy
  • Pojazdy s czyste, dobrze utrzymane, dostpne, nie przepenione i maja miejsca dla osób uprzywilejowanych, które s respektowane
  • Dostpny jest wyspecjalizowany transport dla osób niepenosprawnych
  • Kierowcy zatrzymuj si w miejscach do tego przeznaczonych i przy krawniku tak by uatwi wchodzenie do autobusu oraz czekaj by pasaerowie usiedli przed ruszeniem dalej
  • Przystanki autobusowe oraz stacje s dogodnie rozmieszczone, dostpne, bezpieczne, czyste, dobrze owietlone i dobrze oznaczone, z odpowiednimi miejscami do siedzenia oraz s osonite
  • Uytkownikom zapewniono pen i dostpn informacj o trasach, rozkadach jazdy oraz udogodnieniach w przypadku specjalnych potrzeb
  • Dostpne s dodatkowe usugi transportowe w przypadku gdy transport publiczny jest niewystarczajcy
  • Usugi taksówek s dostpne i niedrogie; kierowcy s uprzejmi i pomocni
  • Drogi s dobrze utrzymane, z krytymi likami kanalizacyjnymi, dobrze owietlone
  • Natenie ruchu jest dobrze wyregulowane
  • Szlaki drogowe s wolne od przeszkód ograniczajcych widzenie kierowców
  • Znaki drogowe oraz skrzyowania s oznakowane i dobrze rozmieszczone
  • Edukacja kierowców i kursy doszkalajce s promowane dla wszystkich kierowców
  • Parkingi i strefy wysiadania z transportu s bezpieczne, w wystarczajcej iloci i dogodnie pooone
  • Dostpne s specjalne parkingi i miejsca wysiadania z transportu dla osób z ograniczeniami; miejsca te s respektowane
  1. Mieszkalnictwo
  • Odpowiednie i niedrogie mieszkania s zapewnione na obszarach, które s bezpieczne, lece blisko punktów usugowych i pozostaej czci spoeczestwa
  • Dostpne s odpowiednie i niedrogie usugi utrzymania domu i usugi dodatkowe (zwizane z obsug)
  • Mieszkania s dobrze zbudowane (skonstruowane) i zapewniaj bezpieczestwo i komfortowe schronienie przed pogod
  •  Przestrze wewntrzna i poziom powierzchni pozwala na swobodne poruszanie si po wszystkich pomieszczeniach i przejciach
  • Opcje modyfikacji mieszka i wyposaenia s dostpne i niedrogie; usugodawcy rozumiej potrzeby osób starszych
  • Wynajmowane publiczne i prywatne mieszkania s czyste, dobrze utrzymane i bezpieczne
  • Odpowiednie i niedrogie mieszkalnictwo dla sabych i niepenosprawnych starszych osób wraz z waciwymi usugami jest zapewnione lokalnie
  1. Aktywno spoeczna
  • Miejsca wydarze i dziaa s pooone dogodnie, s dostpne, dobrze owietlone i dobrze skomunikowane przez transport publiczny
  •  Wydarzenia odbywaj si w godzinach dogodnych dla osób starszych
  • W dziaaniach i wydarzeniach mona bra udzia samodzielnie lub w grupie
  • dziaania i atrakcje s niedrogie, bez ukrytych i  dodatkowych kosztów udziau
  •   Zapewniono dobr informacj o dziaaniach i wydarzeniach, cznie ze szczegóami o dostpnoci lub udogodnieniach oraz opcjach dojazdu dla osób starszych
  • Proponowany jest szeroki zakres dziaa tak by nawizywa do zrónicowania populacji osób starszych
  • Spotkania, w tym osób starszych odbywaj si w rónych miejscach lokalnych spoecznoci, takich jak centra rekreacji, szkoy, biblioteki, centra spoeczne i parki
  • Zasig dziaa jest taki, by obejmowa ludzi zagroonych wykluczeniem spoecznym
  1. Poszanowanie i wczenie spoeczne
  • Suby publiczne, komercyjne i wolontariusze regularnie przeprowadzaj konsultacje z osobami starszymi w zakresie podnoszenia jakoci wiadczonych przez siebie usug
  • Dostarczane przez suby publiczne i komercyjne usugi i produkty zmieniaj si w zalenoci od potrzeb i preferencji
  • Personel sub jest grzeczny i pomocny
  • Osoby starsze s widoczne w mediach i s przedstawiane pozytywnie i bez stereotypów
  • Zasady spoeczne, dziaania i wydarzenia s atrakcyjne dla wszystkich pokole dziki dostosowaniu si do specyficznych, zgodnych z wiekiem potrzeb i preferencji
  • osoby starsze szczególnie wcza si w dziaania spoeczne na rzecz rodzin
  • Szkoy zapewniaj moliwo edukacji na temat starzenia si i osób starszych jak równie wczaj osoby starsze w dziaania szkó
  • Osoby starsze s uznawane przez spoeczno za ich przeszo jak równie dziaania biece
  • Mniej zamone osoby starsze maja dobry dostp do publicznych, prywatnych i dobrowolnych usug (wiadczonych przez wolontariuszy)
  1. Aktywno obywatelska i zatrudnienie
  • Dostpny jest szereg elastycznych opcji dla starszych wolontariuszy, cznie ze szkoleniami, wywiadem, wytycznymi i kompensacj kosztów osobowych
  • Dobrze promowana jest jako starszych pracowników
  • Promowany jest szereg elastycznych i odpowiednio opacanych moliwoci pracy dla osób starszych
  • Zabroniona jest dyskryminacja z powodu wieku w obszarze zatrudniania, utrzymania, promocji i szkolenia pracowników
  • Miejsca pracy s dostosowane równie do potrzeb osób niepenosprawnych
  • Samo-zatrudnienie osób starszych jest promowane i wspierane
  • Starsi pracownicy maja moliwo szkole po przejciu na emerytur
  • Wspiera si i popiera udzia osób starszych w ciaach decyzyjnych w sektorze publicznym, prywatnym i pozarzdowym
  1. Komunikacja i informacja
  • Podstawowy, efektywny system komunikacyjny jest dostpny dla wszystkich mieszkaców wspólnoty w kadym wieku
  • Zapewnia si i koordynuje stae i szerokie rozpowszechnienie informacji; moliwy jest zcentralizowany dostp do informacji
  • Oferowane s regularne informacje i transmisje (audycji) dotyczce zainteresowa osób starszych
  • Promowana jest dostpno osób starszych do informacji ustnej
  • Osoby zagroone wykluczeniem spoecznym mog otrzyma indywidualn informacj od osób zaufanych
  • Suby publiczne oraz prywatne prowadz przyjazne, indywidualne usugi na danie
  • Informacja drukowana – wcznie z oficjalnymi dokumentami, napisami w telewizji i tekstami na wywietlaczach – ma due litery i gówne idee s prezentowane w jasny sposób z wytuszczonym tekstem
  • W komunikacji drukowanej oraz mówionej wykorzystuje si proste, znane sowa w krótkich i prostych zdaniach
  • Usugi automatycznych odpowiedzi telefonicznych podaj instrukcje powoli i zrozumiale, informujc równie osob dzwonic jak moe powtórzy dan odpowied w kadym momencie
  • Urzdzenia elektroniczne, takie jak telefony komórkowe, radia, odbiorniki telewizyjne, bankomaty i biletomaty maja due przyciski oraz due liternictwo
  • Zapewnia si szeroki publiczny dostp do komputerów i Internetu, bezpatny lub za minimalna opat, w miejscach publicznych takich jak urzdy, centra spoeczne oraz biblioteki
  1. Wsparcie spoeczne i ochrona zdrowia
  • Odpowiedni zakres usug zdrowotnych i socjalnych jest kierowany na promocj i utrzymanie zdrowia oraz rehabilitacj
  • Usugi opieki domowej uwzgldniaj zdrowie i personaln opiek oraz utrzymanie domu
  • Usugi zdrowotne oraz socjalne s dogodnie pooone i dostpne dla wszystkich rodków transportu
  • Orodki opieki spoecznej i budynki przeznaczone dla osób starszych s pooone blisko punktów usug oraz pozostaej spoecznoci
  • Orodki zdrowia i usug spoecznych maj bezpieczn konstrukcj i s cakowicie dostpne
  • Osoby starsze maj zapewnion jasn i dostpn informacj o usugach zdrowotnych i socjalnych
  • wiadczenie usug jest skoordynowane i uproszczone administracyjnie
  • Personel jest grzeczny, pomocny i przeszkolony pod ktem opieki nad osobami starszymi
  • Bariery ekonomiczne utrudniajce dostp do usug zdrowotnych i socjalnych s minimalizowane
  • Wolontariat osób w kadym wieku jest promowany i wspierany
  • Istniej odpowiednie i dostpne miejsca pochówku
  • Lokalne suby ratownictwa (planowania na wypadek kryzysu) bior pod uwag  ograniczenia i moliwoci osób starszych

 


Powrt na stron gwn projektu Miasta i Powiaty Przyjazne Wiekowi

NEWSLETTER

MSZ
Strona zostaa utworzona w ramach projektu "Euroregionalne Centrum Informacji - wsppraca z Obwodem Kaliningradzkim" wspfinansowanego przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w ramach konkursu Wsppraca

Strona wyraa jedynie pogldy autorw i nie moe by utosamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP
Euroregion Ba�tyk