W ojczynie kiszonego ledzia i pieczywa chrupkiego, czyli Szwecja od kuchni.

W ojczynie kiszonego ledzia i pieczywa chrupkiego, czyli Szwecja od kuchni.

Szanowni Pastwo,

przedstawiamy do pastwa rozwaenia krótki tekst informacyjny przygotowany przez  jednego z naszych wspólpracujcych ekspertów - tym razem poswiecony Szwecji. Zapraszamy do lektury opinni i przemysle w nim zawartych.

Mamy nadziej, e ponisze informacje przygotowane przez dr Piotra Geise bd stanowi dla Pastwa inpiracje i natchnienie i pozwol na drobn refleksj nad moliwymi dziaaniami dotyczcymi dpbrych praktyk rozwoju turystyki wród gmin czlonkowskich

Zapraszamy do lektury

Szwecja moe si kojarzy z past kawiorow w tubkach produkowan przez firm Abba, która wbrew nazwie nie ma nic wspólnego ze znanym zespoem, gdy zostaa zaoona w...1838 w Norwegii i od 1850 funkcjonuje w Szwecji. Filatelistom zapewne Szwecja znana jest z powodu Czesawa Sani, który by autorem ponad 1000 znaczków, które przez ok. 50 lat (1959-2006) projektowa w Szwecji.

             Dla odwanych poleca si skosztowanie czego ekstra, czyli surströmming,który jest po prostu...kiszonym ledziem! Wanym jest by pamita i przestrzega pewnych podstawowych zasad otwierania wybrzuszonej puszki z t regionaln potraw. Najbezpieczniej, ze wzgldu na due cinienie jakie jest wewntrz konserwy, otwiera j na zewntrz i w wiadrze z wod aby nie trzeba byo malowa mieszkania po ewentualnym zabrudzeniu spowodowanym ujciem na zewntrz zawartoci puszki (ledzie najpierw kisi si w beczkach, a na koniec lduj do konserwy). Rozpoczcie sezonu na surströmming przypada na trzeci czwartek sierpnia. ledzia podaje si bez gowy i wntrznoci na kromce chleba z masem, czerwon cebulk, na to ugotowane ziemniaki w plastrach, ostry óty ser , pola gst mietan  i doda koperek-cao popija si wódk. Kanapka z Surströmming nazywa si tunnbrödklämma,

            Szwedzka kuchnia bazowaa na naturalnych konserwantach (sól) i naturalnych metodach przechowywania ywnoci (suszenie ryb i misa). Std te tradycja solonego masa oraz... dodawanie do chleba konserwantu jakim jet cukier. Innym dobrodziejstwem które zawdziczamy Szwedom to pieczywo chrupie (knäckebröd), które wypieka si w b. wysokiej temperaturze, nastpnie si je suszy i z tego powodu ma on poniej 10% wody w swej objtoci. Powstaa w 1919 r. w Skellefteå fabryka, od 1957 r. znana jest jako Wasa Spisbrödsfabrik -na cze króla Gustava I. Wazy (zwanym w Szwecji królem ytnim). Wasa to najwikszy na wiecie producentem pieczywa chrupkiego, które  idealnie smakuje podczas Kräftskiva, czyli wita raka obchodzone po koniec lata. Gotowane raki w sonej zalewie z koperkiem, je si z pieczywem chrupkim i z serem, popijajc „ognist wod” . Raki zgodnie z tradycj powinno spoywa si na wieym powietrzy, przy blasku lampionów- jest to jedyna „okazja” by podczas posiku  gono mlaska! Czego raczej nie wypada robi w 11.listopadzie w trakcie delektowania si potrawami z gsi w dniu w. Marcina. W Szwecji znana jest równie czernina z gsi (svartsoppa), jednak jest ona z dodatkiem owocowego pure, alkoholu, godzików i imbiru a sam g faszerowan suszonymi liwkami i jabkami podaje si z ziemniakami, czerwon kapust i pieczonymi jabkami. Na deser spettkaka, czyli rodzaj skacza- ciasto znajduje si na europejskiej licie marek chronionych. Powcigliwi z reguy Szwedzi nabieraj animuszu  podczas licznych  adwentowych jarmarków boonarodzeniowych, gdzie popija si grzaca (glögg) z rodzynkami i potartymi migdaami. Jest jednak jeden dzie w caym adwencie, który wyrónia Szwecj od innych krajów protestanckich- jest nim obchodzony 13. grudnia (na pamitk mierci w 304 r.) dzie w. ucji, który tak na dobr spraw nie wiele ma wspólnego z t wosk mczennic! Nie jest to dzie wolny od pracy. Zaczyna si ju wczesnym rankiem, w domu, kiedy to matka przygotowuje tablet z kaw i specjalnymi ciasteczkami, a córka przebiera si w bia szat i wraz z rodzestwem (o ile takowe jest!)wszyscy razem ze piewem na ustach id budzi gow rodziny. Na dzie w. ucji piecze si (cho oczywicie mona je tez kupi wszdzie- cznie z punktami sprzeday prasy!) w domu lussekatter, czyli sodkie drodówki z dodatkiem szafranu i rodzynkami w rodku -powstaj n bazie ciasta w formie waków, które si odpowiednio formuje, czy to w warkocze, czy to w inne ksztaty, np. kota- std nazwa: kocur ucji. Po konsumpcji ciasta dzieci, dzieci udaj si do szkoy lub przedszkola, gdzie uczestnicz ze piewem na ustach w pochodach- dziewczynki w biaych dugich szatach do ziemi z wiankiem wiec na gowie. Doroli dzie pracy zaczynaj równie od kawy i degustacji  lussekatter oraz pierników. Pochody w. ucji s mocno zakorzenione w szwedzkiej kulturze, która jest osadzona w skandynawskiej, chopskiej tradycji- ucja wnosi wiato i tym samym ciepo w te zimnie i ciemne dni, bo imi ucja mona równie kojarzy z aciskim  lux czyli wiato. Po poudniu odbywaj si (lokalne ale tez centralne) pochody z wyborem (dorosej) miss ucji. Tradycja pochodów w bieli oraz z lampionami siga 1764 r. w zachodniej Szwecji, ale  popularno zdobya na pocztku ub. wieku, od kiedy to przemarsze stay si popularne w szkoach, jak i w miastach. W 1927 odby si pierwszy przemarsz ucji w Sztokholmie. Jak wiadomo protestantyzm jest przeciwny i zabrania kultu witych, ale luteraska Szwecja umiaa wple katolick wit z pocztku IV w. w pónocne zimnie klimaty (std to odwoanie si do  zwizków imienia ze wiatem, którego tak brakuje w dugie, ciemne dni przed Boym Narodzeniem). Dla przypomnienia- w redniowieczu w dzie w. ucji spoywano a siedem (!) niada, by w ten sposób naje si do syta przed czekajcym 7-dniowym okresem postu trwajcym do Boego Narodzenia. Obecnie pozostao tylko objadanie si przez cay dzie  lussekatter i popijanie korzennego  glögg.

            Pamitajmy kupujc mleko w kartonikach, e to dziki Szwedowi, Rubenowi Rausinga, od 1951 r. wiat uywa jego wynalazku pod nazw Tetra Pak. Z kolei wirówka do mleka, zwana dawniej centryfug to patent kolejnego Szweda, Gustava de Lavala, a gdy zamarzy nam si podgrzanie czego w trakcie wakacji, to  moemy posuy si kocherem, czyli kuchenk turystyczn, któr zawdziczamy Fransowi Lindqvistowi I to wszystko rodem ze Szwecji, która po Francji i Hiszpanii jest najwikszym powierzchniowo krajem w Unii- gdyby na rynku w Kirunie zrobi przyjcie i odwróci Szwecj o 180 stopni, to t uczt by zajadali Rzymianie, ale nie wiadomo, jak by zareagowali np. na kiszonego ledzia czy te na czernin na gsinie?!


Dodaj komentarz

KALENDARZ WYDARZE

Zobacz list wydarze zwizanych z dziaaniem naszego stowarzyszenia.

Przejd na podstron ze szczegowymi informacjami. »
Sierpie 2022
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 1 2 3 4
5
6
7
8
9
10
11

NEWSLETTER

MSZ
Strona zostaa utworzona w ramach projektu "Euroregionalne Centrum Informacji - wsppraca z Obwodem Kaliningradzkim" wspfinansowanego przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w ramach konkursu Wsppraca

Strona wyraa jedynie pogldy autorw i nie moe by utosamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP
Euroregion Ba�tyk