Dialog granic

Midzynarodowy projekt pn. „Dialog granic w rozszerzonej Europie” jest jednym ze sztandarowych projektów Instytutu na Rzecz Stabilnoci i Rozwoju (dalej: ISD) z Pragi (Czechy). Jego gównym elementem jest organizacja corocznego, midzynarodowego spotkania powiconego problemom wspópracy transgranicznej Forum „Dialog Granic”, co-rocznej pan-europejskiej platformy, która zgromadzi praktyków, polityków, jak równie naukowców na poziomie lokalnym, regionalnym oraz europejskim w celu interaktywnego dialogu w zakresie wspópracy transgranicznej i wymiany dowiadcze w obszarze programów Europejskiego Instrumentu Ssiedztwa i Partnerstwa.

Instytut na Rzecz Stabilnoci i Rozwoju jest spadkobierc Instytutu Wschód-Zachód, stanowi midzynarodowy zespó „Think tank” 1; Gównym obszarem zainteresowania tej organizacji jest wspieranie wspópracy transgranicznej na zewntrznych granicach UE. Misj Instytutu jest pomoc przygranicznym regionom, znajdujcym si w gorszej sytuacji oraz spoecznociom dotknitym konfliktami lub politycznymi, religijnymi czy te etnicznymi napiciami w osigniciu trwaej stabilnoci i rozwoju. Wicej informacji znajduje si na stronie http://www.isd-network.org/

Pierwsze Europejskie Forum wspópracy transgranicznej - "Border dialogues in wider Europe" (Dialog granic w rozszerzonej Europie) byo zorganizowane w Ugorodzie (Ukraina) i Koszycach (Sowacja) w 27-29 padziernika 2010 r. W Forum wzio udzia 140 uczestników z 16 krajów Europy, Ameryki i Azji. W szczególnoci byli to Viceprzewodniczcy Komisji Europejskiej p. Marosh Shevchovych, byy Prezydent Sowacji p. Rudolf Shuster, przedstawiciele Ministerstw Spraw Zagranicznych krajów unijnych oraz krajów ssiedzkich, dyplomaci, szefowie wadz lokalnych oraz instytucji samorzdowych, naukowcy, eksperci.

W organizacj I Europejskiego Forum wspópracy transgranicznej - "Border dialogues in wider Europe" byy zaangaowane nastpujce instytucje i organizacje partnerskie:

-  Norweski Sekretariat Morza Barentsa , Kirkines, Norwegia

-  Instytut na rzecz Stabilnoci I Rozwoju, Praga, Republika Czeska

-  «Instytut Wspópracy Transgranicznej, Ugorod, Ukraina

 Forum odbyo si w dwóch etapach. Pierwsza cz odbya si w Ugorodzie. Podczas tego etapu eksperci- uczestnicy Forum pracowali nad praktycznymi rekomendacjami dotyczcymi podniesienia efektywnoci i wzmocnienia wspópracy transgranicznej. Kluczow metod byy warsztaty docelowych Grup Roboczych (GR). Utworzono 4 grupy, zgodnie z nastpujcymi tematami:

1. Biece problemy i perspektywy wspópracy transgranicznej w Regionie Karpackim;

2. Rola MP i instytucji spoeczestwa obywatelskiego w promowaniu wspópracy transgranicznej;

3. Sponsorzy i mechanizmy finansowe wspierajce wspóprac transgraniczn

4. Wymiana dowiadcze w zakresie wspópracy transgranicznej w Europejskim Wschodnim Ssiedztwie

W oparciu o rezultaty pracy GR, podczas drugiego etapu Forum, który mia miejsce w Koszycach na Sowacji z udziaem wyszych goci oficjalnych, moderatorzy grup prezentowali wyniki pracy GR oraz ich rekomendacje w zakresie wzmocnienia (intensyfikacji) i pogbienia wspópracy transgranicznej, wskanikowania i monitoringu efektywnoci wspópracy na nowej granicy UE na wschodzie.

Uczestnicy jednomylnie przyjli wspóln „Deklaracj wspópracy transgranicznej w rozszerzonej Europie”, która zostaa rozesana do europejskich, krajowych, regionalnych interesariuszy, osób i instytucji odpowiedzialnych za kluczowe decyzje w obszarze wspópracy transgranicznej.

Drugie Europejskie Forum wspópracy transgranicznej w rozszerzonej Europie  zorganizowano 17-18 listopada 2011 w Elblgu (Polska) oraz Kaliningradzie (Rosja).

Celem II  Forum bya dalsza konsolidacja platformy obywatelskiej wspierajcej dziaania w zakresie wspópracy transgranicznej w celu realizacji poprawy warunków ycia codziennego okoo 1/3 czonków populacji europejskiej, mieszkajcej w regionach przygranicznych. 

Gównymi organizatorami II Forum byli: Praski Instytut Stabilnoci i Rozwoju, Norweski Sekretariat Morza Barentsa, Instytut Wspópracy Transgranicznej w Uhorodzie, Instytut Jeffersona w Belgradzie, Regionalna Agencja Rozwoju Gospodarczego w Kaliningradzie oraz Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Batyk.

Forum podzielone byo na 2 sesje. Pierwsza sesja, zorganizowana bya w Kaliningradzie, gdzie uczestniczyli eksperci oraz praktycy specjalizujcy si w dziedzinach zwizanych z wspóprac transgraniczn. Zadaniem tej czci konferencji byo sfinalizowanie zalece dotyczcych procesu tworzenia polityki oraz sformuowanie kluczowych zagadnie, które nastpnie przedstawiono podczas spotkania w Elblgu.

Sesja w Elblgu skupia si na promowaniu wspópracy transgranicznej na wschodniej granicy UE. W sesji w Elblgu wzio udzia ponad 100 osób reprezentujcych 15 pastw. Obrady w Elblgu po wstpnej sesji plenarnej toczyy si w czterech panelach dyskusyjnych nt. :

• Rola samorzdów, przedsibiorstw oraz spoeczestwa obywatelskiego w promowaniu wspópracy transgranicznej.

• Wspólna przestrze informacyjna wspópracy transgranicznej.

• Europejski Instrument Ssiedztwa i Partnerstwa, Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz inne róda finansowania dziaa zakresie wspópracy transgranicznej.

• Budowania kompetencji w zakresie wspópracy transgranicznej w regionach, inicjatywy rodkowoeuropejskiej oraz Europy rodkowowschodniej.

Po bardzo oywionej dyskusji i konstruktywnej wymianie pogldów na sesji plenarnej uczestnicy II Europejskiego Forum przyjli Deklaracj w której apeluj do krajowych i ogólnoeuropejskich wadz aby uznay wspóprac transgraniczn jako strategiczny kierunek dziaa na rzecz tworzenia ogólnoeuropejskiego obszaru swobodnego przepywu ludzi, dóbr, kapitau i myli, tym samym wzmacniajc znaczenie Europy w globalnej rywalizacji gospodarczej i politycznej. Materiay z wystpie na konferencji znajduj si na stronie http://www.slideshare.net/Borderdialogues

  Trzecie Europejskie Forum wspópracy transgranicznej w rozszerzonej Europie odbyo si zgodnie z wczeniejszymi postanowieniami w stolicy Modawii – Kiszyniowie. Tym razem byo to jednodniowa konferencja. Spotkanie to poprzedzone byo intensywn prac ekspertów w ramach projektu pn „Wspópraca transgraniczna na Wschodniej granicy UE – wnioski z dowiadcze Norwegii i Finlandii” (wicej informacji na stronie: www. http://exborealux.isd-network.org/ ) oraz przygotowaniem publikacji powiconej najlepszym praktykom w obszarze wspópracy transgranicznej, które byy wypracowane na granicach fisko-rosyjskiej oraz norwesko-rosyjskiej, jak równie moliwociom ich wdroenia na innych granicach UE. Wyniki oraz sama publikacja zostay zaprezentowane w trakcie Forum.

Eksperci, praktycy oraz politycy obradowali w dwóch zespoach. Pierwszy by powicony wsparciu w budowaniu tosamoci nowo powstajcego Euroregionu Dnister/Nistru, za drugi – prezentacji najlepszych praktyk i wynikom pracy grupy ekspertów. III Forum odbyo si pod patronatem i przy wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych Finlandii oraz Sekretariatu Morza Barentsa. Gówne wnioski wynikajce z analizy zostay uwzgldnione w Deklaracji, która zostaa przyjta przez uczestników Forum. Peny tekst publikacji znajduje si na stronie http://exborealux.isd-network.org/publication

 

1 Think tank (ang., dosownie: zbiornik myli) – z zaoenia niezaleny, niedziaajcy dla zysku orodek zajmujcy si badaniami i analizami dotyczcymi spraw publicznych. Do celów dziaalnoci think tanków naley zazwyczaj poszukiwanie sposobów rozwizania problemów spoecznych i udzia w publicznej debacie. Spotka mona szersze rozumienie tego pojcia, na oznaczenie grupy osób lub instytucji majcych podobne cele, ale niekoniecznie posiadajcych status organizacji pozarzdowych (ródo: wikipedia.org)

 

 

 


 

DEKLARACJA

 


DEKLARACJA

Przyjta przez uczestników II Europejskiego Forum Wspópracy Transgranicznej w Rozszerzonej Europie Elblg, 18 listopada 2011 r.

 

Wspópraca transgraniczna jest niezbdna dla zapewnienia stabilnoci, wzrostu i rozwoju w Europie. W obecnej sytuacji, gdy Unia Europejska staje w obliczu najwikszego kryzysu od momentu swojego powstania, silniejsza integracja pomidzy UE a jej ssiadami mogaby odegra kluczow rol w zapewnieniu nowego bodca dla rozwoju ekonomicznego, umoliwiajc krajom UE osignicie konkurencyjnoci w ramach globalnej gospodarki. Tym waniejsze jest dlatego usunicie przeszkód dla wspópracy istniejcych na osi wschód-zachód, biegncej od Morza Barentsa na pónocy, a po Morze Czarne na poudniu, które utrudniaj kontakty midzyludzkie, hamuj rozwój gospodarczy i ograniczaj kontakty polityczne.

My, uczestnicy II Europejskiego Forum Wspópracy Transgranicznej, proponujemy, aby wykorzysta prace przygotowawcze nowego okresu programowania (2014-2020) do zapewnienia wikszego znaczenia politycznego, a take zwikszonego finansowania na rzecz rozwoju wspópracy transgranicznej w ramach Europejskiego Ssiedztwa.

Reprezentujc samorzdy terytorialne, organizacje biznesowe oraz spoeczestwa obywatelskie z regionów granicznych 15 pastw wschodniej granicy UE, apelujemy do krajowych i ogólnoeuropejskich wadz, aby uznay wspóprac transgraniczn jako strategiczny kierunek dziaa na rzecz tworzenia ogólnoeuropejskiego obszaru swobodnego przepywu ludzi, dóbr, kapitau i myli, tym samym wzmacniajc znaczenie Europy w globalnej rywalizacji gospodarczej i politycznej.

Gboko wierzymy, e przyszo Europy wie si z zapewnieniem wsparcia i przestrzeni dla inicjatyw lokalnych i innowacji, takich jak te realizowane w ramach projektu Europejskie Dialogi Granic. Takie oddolne dziaania s zgodne z podstawowymi tradycjami europejskimi takimi jak wolno, solidarno i przedsibiorczo spoeczna.

Podczas naszych dyskusji w Kaliningradzie (Federacja Rosyjska) i w Elblgu (Polska) omawialimy obecny status wspópracy transgranicznej w ramach Ssiedztwie UE oraz okrelilimy wiele stojcych przed t wspóprac wyzwa, poczwszy od regulacji wizowych, nieefektywnych procedur przekraczania granic, skomplikowanych i niezgodnych przepisów prawnych, braku dokadnych informacji i danych, a skoczywszy na niewystarczajcej infrastrukturze przej granicznych, rozlegej biurokracji i innych.

Zaproponowalimy, aby odpowiednie wadze krajowe i unijne podjy nastpujce dziaania:

  1. Przyspieszenie i skoordynowanie wysików zmierzajcych do poprawy wydajnoci zarzdzania granicami, co umoliwi popraw transgranicznego przepywu ludzi i dóbr. Zwizane z tym dziaania mog obejmowa:

    • lepsze wykorzystanie nowoczesnych technologii IT w celu przypieszenia odpraw granicznych (np. wykorzystanie elektronicznego systemu kolejkowego dla ciarówek, zintegrowanie baz danych sub granicznych danych pastw przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczestwa danych osobowych etc.),

    • stworzenie na zewntrznych granicach UE wspólnych punktów kontrolnych,
    wykorzystanie w zarzdzaniu granicami istniejcych najlepszych praktyk (np. utworzenie w Federacji Rosyjskiej agencji RosGranitsa, której dziaania skupiaj si na poprawie wydajnoci zarzdzania granic, lub szersze wykorzystanie dowiadczenia i uprawnie agencji FRONTEX, etc.),

    • uwzgldnienie elementów niezalenej kontroli obywatelskiej na zewntrznych granicach UE (np. w celu monitorowania tempa odpraw granicznych),

    • wczenie aktywnych uczestników wspópracy transgranicznej w porozumienia midzypastwowe dotyczce usprawnienia ruch transgranicznego i zwizanych z nim procedur,

    • rozwaenie moliwoci zastosowania maego granicznego ruchu bezwizowego na innych obszarach ni tylko granica norwesko-rosyjska czy granica Polski z Obwodem Kaliningradzkim,

    • zwikszenie liczby pieszych przej granicznych, a tym samym rozwijanie transgranicznych kontaktów midzy spoecznociami lokalnymi.

  1. Wzmacnianie rónorakich instytucjonalnych form wspópracy transgranicznej poprzez takie dziaania jak:

    • lepsze dopasowanie struktury wspópracy transgranicznej EISP i istniejcych porozumie euroregionalnych, tym samym zapewniajc bodziec dla praktycznego dziaania euroregionów w ramach Ssiedztwa UE, a take wiksze zblienie procesu decyzyjnego wspópracy transgranicznej w ramach EISP do szczebla lokalnego,

    • umoliwienie uczestnictwa euroregionów i innych instytucji wspópracy transgranicznej w systemie zarzdzania funduszami wspópracy transgranicznej w ramach EISP (np. Euroregion Karelia),

    • wspieranie wspólnego transgranicznego planowania przestrzennego w euroregionach, wczajc w to tworzenie transgranicznych klastrów gospodarczych.

  1. Wspieranie tworzenia wspólnej przestrzeni informacyjnej w ramach Partnerstwa Wschodniego UE poprzez takie dziaania jak wspópraca krajowych agencji statystycznych w danym obszarze, a take poprzez stworzenie Wskanika Wspópracy Transgranicznej sucego do mierzenia poziomu wspópracy transgranicznej w rónych obszarach wschodniej granicy UE.

  2. Wykorzystanie trwajcego obecnie momentu planowania nowego okresu budetowego UE (2014-2020) do dziaa na rzecz zwikszenia funduszy na wspóprac transgraniczn ze szczególnym uwzgldnieniem funduszy maych grantów, a take umoliwienie maym i rednim przedsibiorstwo (MSP) z regionów granicznych udziau w takich projektach i korzystania z zapewnionych w ich ramach funduszy.

  3. Zrównanie wkadu finansowego pastw UE i pastw trzecich przeznaczanego na rzecz wspópracy transgranicznej EISP.

Uczestnicy Forum z uznaniem przyjli zaproszenie wystosowane przez Rzd Republiki Modawii, aby III Forum Wspópracy Transgranicznej w Rozszerzonej Europie w roku 2012 odbyo si w stolicy tego kraju, Kiszyniowie.

 

 


DEKLARACJA

Przyjta przez uczestników 3 Rocznego Forum Wspópracy Transgranicznej w Szerszej Europie,

Kiszyniów, 21 Listopada 2012

 

Dobrze rozwinita wspópraca transgraniczna stanowi bardzo wane narzdzie, istotnie wspierajce i rozwijajce stosunki midzy krajami Europy bez wzgldu na ich zrónicowanypoziom zaangaowania w integracj europejsk.

Wspópraca transgraniczna wzmacnia wewntrzn spójno Unii Europejskiej i jednoczenie zapobiega tworzeniu hermetycznych barier na jej zewntrznych granicach. Ponadto aktywny udzia krajów i regionów we wspópracy transgranicznej ma istotny wkad w przeciwdziaanie politycznym zawirowaniom w relacjach midzy pastwami czonkowskimi UE i ich ssiadami.

Funkcjonujce Euroregiony maj znaczcy wkad w Europejsk Polityk Ssiedztwa zapewniajc rozwój konkretnej wspópracy przy uwzgldnieniu specyfiki kadego partnera na obszarach granicznych UE.

Wspópraca transgraniczna na Wschodnich granicach Unii Europejskiej osigna zauwaalne rezultaty, które potwierdziy znaczenie tego rodzaju wspópracy, jak równie jej potencja w przyszoci. Jest to jedna z kilku „przewag konkurencyjnych” tych regionów granicznych.

Tegoroczne Forum Wspópracy Transgranicznej w Szerszej Europie zaprezentowao dwa róne projekty, wspierajce wspóprac w ramach euroregionów. Na Forum udao si poczy wiedz praktyczn z podejciem teoretycznym wobec wspópracy na granicach.

Jeden z projektów, który ukierunkowany by na poznanie dowiadcze Norwegii i Finlandii w zakresie ich wspópracy z Federacj Rosyjsk, speni dwa cele. Zespó ekspertów przygotowa materia, analizujc moliwoci wykorzystania w praktyce dowiadcze Pónocy na obszarze Europy rodkowej. Wspólna praca tego zespou otworzya bardzo interesujce perspektywy na przyszo dla wspópracy bardzo dowiadczonych partnerów.

Forum zapoznao si równie z dynamik rozwoju Euroregionu Dniestr. Moliwoci wspópracy midzy kilkoma rejonami, które uczestnicz w projekcie na Modawsko-Ukraiskiej granicy zostay wzmocnione dziki pomocy technicznej realizowanej w ramach projektu Midzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego.

Bazujc na pracy, która zostaa wykonana od czasu II Rocznego Forum Wspópracy Transgranicznej w Szerszej Europie Elblg – Kaliningrad oraz na nowych dowiadczeniach zdobytych w trakcie realizacji dwóch nowych projektów, uczestnicy Forum w Kiszyniowie proponuj i rekomenduj co nastpuje:

  1. Wzmocnienie teoretycznych podstaw wspópracy transgranicznej:

Konieczne jest dalsze badanie moliwoci wypracowania wspólnych zasobów informacyjnych wspópracy transgranicznej, które mog pomóc promowa midzyregionalne analizy i odpowiednie podejcie strategiczne w obszarze europejskiej wspópracy transgranicznej. Ta praca powinna koncentrowa si na nastpujcych obszarach:

  1. Kontynuacji bada i wymiany najlepszych praktyk w kierunku wsparcia i rozwoju wspópracy transgranicznej. Wyniki osigane przez zespó ekspertów analizujcych dowiadczenia Fiskiej i Norweskiej wspópracy na granicach z Rosj, jak równie analiza jakoci wspópracy na granicy unijno-Ukraiskiej , która zostaa wykonana wczeniej przez inny zespó ekspertów stanowi wane to dla praktycznych dziaa w obszarze wspópracy transgranicznej;

  1. Zgromadzone moliwoci intelektualne powinny by w przyszoci nadal wykorzystywane. Powinien by utworzony zespó ekspertów, który opracuje encyklopedi wspópracy transgranicznej wyjaniajc podstawowe terminy, zawierajc kompendium wiedzy na temat dokumentów unijnych i regionalnych, opis euroregionów ulokowanych na zewntrznych granicach UE oraz opis najlepszych praktyk;

  1. Wykorzystany materia badawczy nie powinien prezentowa tylko najlepszych praktyk; bardzo istotne jest by bada równie mniej pozytywne dowiadczenia we wspópracy transgranicznej. We Wschodniej i Centralnej Europie w ostatnich dwudziestu latach utworzono wiele Euroregionów, lecz wiele z nich nie utrzymao swojej aktywnoci. Dlatego przydatne moe by przeanalizowanie nie funkcjonujcych Euroregionów oraz okrelenie rekomendacji / sugestii w jaki sposób mona ponownie aktywizowa dziaalno „upionych” euroregionów. Wyniki tych bada powinny by zebrane w formie opracowania;

  1. Starania w kierunku harmonizacji oraz intensyfikacji europejskiej transgranicznej statystyki i tworzenia baz danych powinny by kontynuowane. Zharmonizowane i skoordynowane podejcie w obszarze spoecznego i gospodarczego mapowania regionów granicznych moe pomóc w promowaniu ogólnego zrozumienia i wiedzy o sytuacji w europejskich regionach granicznych;

  1. W obszarze dziaa praktycznych ukierunkowanych na rozwój wspópracy transgranicznej

  1. Apelujemy do Rzdów Polski, Rumunii, Wgier, Sowacji i Ukrainy o utworzenie narzdzia wspierania wspópracy transgranicznej na nowych wschodnich granicach Unii Europejskiej w regionie Karpackim na przykadzie Euro-Arktycznej Rady Morza Barentsa oraz Regionalnej Rady Morza Barentsa. Wdroenie podobnych struktur moe doprowadzi do zbudowania nowych, efektywnych mechanizmów wspópracy, zagwarantowania nowych rodków niezbdnych do wdraania wielu istotnych projektów i zbudowania atmosfery szacunku i wzajemnego zaufania w regionie. Proces ten powinien by rozpoczty na szczycie Pastw Regionu Karpackiego w 2013 r.;

  1. Rekomendujemy organom zarzdzajcym Stowarzyszeniem „Euroregion Karpacki” rozwaenie najlepszych praktyk z dziaalnoci „Euroregionu Karelia” i wykorzystanie pozytywnego dowiadczenia w celu zintensyfikowania wspópracy midzy granicznymi regionami Polski, Rumunii, Wgier, Sowacji i Ukrainy;

  1. Powinno by utworzone Centrum koordynacyjne wsparcia technicznego dla euroregionów, ukierunkowane na okazanie pomocy euroregionom w rozwijaniu wspópracy wewntrz i na zewntrz regionu. Takie Centrum powinno by jednoczenie narzdziem uatwiajcym wymian informacji oraz dowiadcze midzy euroregionami.

  1. Analiza wspópracy transgranicznej w regionie Karelii na granicy fisko-rosyjskiej pokazaa, e zarzdzanie granic oparte tylko na wdroeniu zasad Schengen nie stanowi bariery we wspópracy transgranicznej. Zachcamy inne kraje na wschodniej granicy UE do zapoznania si z tymi dowiadczeniami;

  1. Harmonizacja legislacji w zakresie wspópracy transgranicznej w pastwach Partnerstwa Wschodniego moe stanowi zacht i wsparcie w budowaniu rodowiska prawnego przyjaznego wspópracy.  

 

 

 

 


Dodaj komentarz

KALENDARZ WYDARZE

Zobacz list wydarze zwizanych z dziaaniem naszego stowarzyszenia.

Przejd na podstron ze szczegowymi informacjami. »
Stycze 2023
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 1 2 3 4 5

NEWSLETTER

MSZ
Strona zostaa utworzona w ramach projektu "Euroregionalne Centrum Informacji - wsppraca z Obwodem Kaliningradzkim" wspfinansowanego przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w ramach konkursu Wsppraca

Strona wyraa jedynie pogldy autorw i nie moe by utosamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP
Euroregion Ba�tyk